|

recension Nga Tome Mrijaj
Nisje.
Me kėtė titull, kaq tė gjetur origjinal dhe shumė kuptimplotė nisė
edhe vėllimi i ri me poezi i z. Mėhill Velaj Metamorfoza e
Rruzullit.
Vėllimi nė fjalė, me tė vėrtetė ėshtė i vogėl, por pėrmbajtja dhe
vlera e tij artistike ėshtė mjaft e madhe.
Dihet se shkrimet artistike nė pėrgjithėsi dhe poezia nė veēanti, nuk
maten nė sasi, me metėr as me peshė, por matėn vetėm me cilėsi ose e
thenė ndryshe me vlera artistike, me mesazhet e reja qe ajo sjellė.
E kėto vlera dhe kėto mesazhe, nuk mungojnė pothuajse nė asnjė nga
poezitė e kėtij vėllimi. Aty shihet dora e mjeshtėrit dhe
ndjehet shpirti i poetit.
Vetė fakti i pasionit dhe pėrkushtimit ndaj poezisė, qė nė moshėn
adolishente tė poetit, provon thirrje e mbrėndėshme dhe
prirjen e lindur pėr poezi tė z. Mėhill Velaj.
Pavarėsisht nga ndarja nė katėr pjesė, qė poeti I ka bėrė
kėtij vėllimi, unė nuk mund ta konsideroj kėtė numėr 4 si njė
koincidencė (pėrputhje) tė rastit, sepse nė secilėn nga tė katėr
pjesėt shihen tė lėvruara tė katėr gjinitė e poezisė: lirika,
dramatika, epika dhe satirika.
Qė nė Nisje, poeti Mėhill Velaj e fillon me poezinė dramatike:
Rozafa sot, sepse dramatike, madje tragjike, ka qenė
mjerisht e gjithė historia e atdheut tonė, qė nė Nisje e deri
nė ditėt tona.
Kjo shprehet qartė edhe nė poezinė Ardhja nė Amerikė, qė nuk
ėshtė njė dramė thjeshtė personale si Pesėdhjetėvjetori, por
ėshtė njė dramė tragjike e dhjetra e mijėra shqiptarėve, tė cilėt, u
detyruan tė braktisin shtėpi e katandi, miq e tė afėrm, atdheun e
dashur, nga qė siē thotė poeti nė poezinė kushtuar Kosovės martire:
Pesėqind e kusur vite/ Nėn Turqi/ 80 vite ne Serbi/ 50 vite nė
komunizėm tė zi.
Kjo dramė tragjiko historike, duket se ka lėnė gjurmė tė thella nė
shpirtin e ndjeshėm tė poetit, tė cilėn, na e transmeton aq bukur, me
pak fjalė, por me njė forcė emocionuese tė madhe.
Edhe Lirikat, nuk janė mė pak tė fuqishme dhe emocionuese.
Mjafton tė kujtojmė poezitė Metamorfoza e rruzullit, Te
kroi i kujtimeve, e do tė veēoj kushtimet Adrian Krasniqit,
Ibrahim Rugovės dhe Imzot Nikė Prelės, tė cilat, meritojnė tė gdhenden
me shkronja tė arta nė lapidarėt e kėtyre figurave tė shquara, qė
mbesin tė paharruara pėrjetėsisht.
Kosova nė kohėn e krijimit, mund tė konsiderohet jo njė poezi,
por njė poemė, e madhe epike, pėr larminė e ngjarjeve qė
trajton nė kohė dhe hapėsirė, me njė stil aq konēiz e artistik nė tė
njėjtėn kohė.
Pėr tu shėnuar nė poezitė e kėsaj gjinie, ėshtė edhe Emri im,
ku shprehet qartė ndjenja e patriotizmit tė flaktė Pėr tė dashurėn
time Shqipėrinė Etnike.
Jo pa sens realiteti dhe pa forcė fshikulluese janė edhe poezitė
satirike, qė arrijnė deri nė sarkazėm si Gogolėt, Akrobaci
shkronjash, Nė prag tė agimit, etj., me tė cilat, poeti shfre
dufin e vet tė papėrmbajtshėm, kundėr kėtyre shfaqjeve negative nga
disa elementė tė pandėrgjeshėm, qė pėr hirė tė interesave tė tyre tė
ngushtėsisė personale pėrpiqen tė pengojnė zhvillimin normal tė
pėrparimit (prosperitetit), kultural e material tė shoqėrisė shqiptare
nė pėrgjithėsi dhe asaj kosovare nė veēanti.
Po ti hyja njė analize mė tė dejatuar kėtyre poezive, do tė duheshin
faqe tė tėra, por unė zgjodha vetėm kėto nga tė katėr gjinitė e
poezisė, pėr tė treguar vlerėn artistike tė kėtij vėllimi tė vogėl.
Duke e mbyllur kėtu kėtė kumtesė tė shkurtėr, deshta ti transmetoj
poetit Mėhill Velaj, krahas pagėzimit edhe urimin, qė kjo Nisje
tė mos ndalet kėtu, por tė vazhdojė edhe mė tej me vepra tė tjera tė
frymėzuara e, pse jo edhe me tė sukseshme si kjo qė po promovojmė sot
Metamorfora e Rruzullit
|