|
Kryeredaktor
Kabil Bushati
Tel:+355692167985
Llogaria Bankare Nr.410023424
Banka Kombetare Tregtare Dega
Shkoder
|
Ballkani dhe Kaukazi nga Nexhmedin SPAHIU
Ballkani dhe Kaukazi
Lojė shahu e Rusisė kundrejt zgjerimit tė Perėndimit
Nexhmedin SPAHIU
Njohja e Abhazisė dhe Osetisė Jugore nga ana e Rusisė
zbuloi interesin e vėrtetė tė Rusisė nė kundėrshtimin
e pavarėsisė sė Kosovės. Rusia duke e sabotuar
procesin e pėrcaktimit tė statusit tė Kosovės e
detyroi Perėndimin nė njohje tė njėanėshme tė
Pavarėsisė sė Kosovės. Kundėrshtimi rus pavarėsisė sė
Kosovės vetėm nė saje tė vėllazėrisė ortodokse dukej i
pakuptimtė kur kihej parasysh fakti se e ardhmja e
Serbisė ėshtė nė Bashkimin Evropian (edhe nė bazė tė
orientimit tė klasės politike serbe e akoma mė shumė
nga gadishmėria evropiane perėndimore pėr ta pranuar
Serbinė nė gjirin e saj). Tani u pa qartė se
mbrojtja ruse interesave serbe nuk u bė pėr arsye tė
vėllazėrisė ortodokse por pėr shkak tė ekspansionit tė
ri rus drejt republikave ish-sovjetike. Nė fakt,
njohja e Kosovės nga Perėndimi ishte akt I
mirėseardhur pėr Rusinė. Ajo priti momentin e
volitshėm pėr ta bėrė tė njėjtėn gjė me Abhazinė e
Osetinė Jugore. Ky fakt do ta bipolarizojė globin sado
qė tanimė jo nė pole tė barazpeshuara politike si
dikur. Por tani loja politike zhvillohet mes
Perandorisė Perendimore (SHBA, BE) nė zgjerim e sipėr
dhe Rusisė sė kėndellur nga Putini nė kundėrveprim.
Natyrisht, njohja e Abhazisė e Osetisė Jugore do tė
bėhet edhe nga shtete tjera nėn influencėn ruse dhe
kjo do tė jetė njė sfidė Perėndimit.
Kjo gjė do tė detyrojė aleatėt perėndimorė tė lobojnė
mė shumė pėr njohjen e shtetit tė Kosovės, por edhe do
tė rris rrolin e tė painkuadruarve, tė cilėt mund tė
marrin pozicion kundėr njohjeve tė reja siē ka bėrė
Serbia, por ndoshta edhe ndonjė qėndrim ndryshe nga
ky. Kjo natyrisht I shton edhe sfidat e Kosovės dhe
kjo mund tė jetė arsye pėr Perandorinė Perėndimore qė
tė investojė mė shumė nė Kosovė e sidomos nė klasėn e
saj politike.
Lufta nė Gjeorgji hė pėr hė ndali turrin e Perandorisė
Perendimore pėr zgjerim. Kjo vjen edhe si rezultat I
politikės tejet mikluese tė Perėndimit ndaj Serbisė.
Perėndimi nuk e ka kuptuar psikologjinė e as
filozofinė e politikės sėrbe. Pas pėrfundimit tė
bombardimit tė Serbisė politika e Perendimit nuk ėshtė
dashur tė ndėrrojė kurs por pėrkundrazi tė jetė edhe
me rigjide. Por Perendimi ka mbivlerėsuar fuqinė
politike tė Serbisė e ka nėnvlerėsuar Rusinė. Nė kėtė
drejtim, janė bėrė tri gabimet kryesore. I pari ėshtė
bėrė nga Gjykata Ndėrkombėtare e Hagės qė e shpalli
Republikėn e Serbisė tė pafajshme pėr aggresion ndaj
Bosnje e Hercegovinės. Ky nuk ishte njė gjykim I
ndershėm pasiqė tė gjithė e dijmė se lufta nė Bosnje
ishte njė agresion I shtetit tė Serbisė dhe e dyta se
kjo nuk ishte njė politikė e qėlluar nėse veē mund tė
ketė politikė tė qėlluar me gjyqe tė pandershme.
Gabimi I dytė krucial I Perėndimit ishte miklimi I
Republikės Serbe nė Bosnje. Perendimi iu qas
Republikės Sėrbe nė Bosnje duke e mikluar atė pėr tė
arritur deri tė njė politikė mė e moderuar e saj nė
vend se ta asfiksonte atė pėrmes prezencės sė vet
administrative e ushtarake nė Bosnje.
Dhe gabimi I tretė I Perėndimit ishte mosnjohja e
Pavarėsisė sė Kosovės qė nė vitin 2000 kur ra
Millosheviqi nga pushteti dhe kur kishte amulli nė
lidershipin e Beogradit. Nė atė kohė Perėndimi mund ta
detyronte fare lehtė lidershipin e ri nė Beograd qė ta
njihte pavarėsinė e Kosovės. Po tė kishte ndodhur kjo,
sot Serbia do tishte nje aleat lojal I Perendimit dhe
hapat rusė tė kundėrveprimit do tishin mė tė
vėshtirėsuar.
|
